Architectuur in Almere-Poort

Dit stadsdeel werd gepland in een bebost gebied waarin grote percelen voor toekomstige bebouwing waren uitgespaard. Kern van het stadsdeel Poort is het Europakwartier, een waaiervormige ontwikkeling noordelijk en zuidelijk van de spoorlijn die het plangebied van zuidwest naar oost doorsnijdt. Het stadsdeel zou ontspringen op het punt waar de spoorlijn en de A6 zich splitsen, in de vorm van een driehoekig bedrijventerrein. Ten noorden van de bebouwde waaier is een park geprojecteerd, dat bescherming biedt aan kostbare archeologische vindplaatsen.
Een thematisering van het stadsdeel naar sport en ontspanning, lang nagejaagd, bleek uiteindelijk niet haalbaar, al is wel een topsporthal gerealiseerd. Daarbij werd lang geaarzeld tussen al dan niet stedelijk bouwen. Uiteindelijk is in bepaalde delen gekozen voor een milde vorm van stedelijkheid, met enkele torens en een keur aan gestapelde bouwblokken, steunend op een plint waarin allerlei commerciële functies zijn ondergebracht. Dat is vooral het geval in het Homeruskwartier, dat een cirkelvormige stadsaanleg kent, met een grillig park in het midden en daaroverheen een tapijt van blokken met onderin bedrijvigheid en bovenin woningen. In dit gebied viert het credo van wethouder Adri Duivesteijn: ‘mensen maken de stad’, hoogtij. Particulier opdrachtgeverschap, in al zijn vormen, krijgt hier ruim de kans om de diversiteit, waarnaar Almere nu verlangt, te stimuleren.
Aan de buitenrand van deze buurt, tussen de stralen van de cirkel, liggen blokken die weliswaar door projectontwikkelaars, corporaties en anderen samen worden ontwikkeld, maar de toekomstige gebruikers heel veel inspraak bieden. De vervulling van individuele woonwensen is in hoge mate mogelijk. In de wijken waar puur particulier opdrachtgeverschap uitgangspunt is en men individueel architecten aantrekt, zelf ontwerpt, of voorbeelden kiest uit catalogi, zijn thema’s gesteld als ‘ik bouw in mijn tuin’, ‘ik bouw duurzaam’, ‘ik bouw hippisch’. Dat geeft het vrije denken een goede impuls. Het Columbuskwartier, westelijk van het Homeruskwartier, heeft een meer romantisch, traditioneel karakter.
Poort is synoniem met experiment. Hier wordt diversiteit gezocht en omarmd. Hier wordt een gemiddeld tempo geaccepteerd. Hier krijgt Welstand een terughoudende rol. Openheid naar alle soorten mensen met allerlei ideeën, is het doel. Hier moeten regels en processen opnieuw worden uitgevonden. Een groot en boeiend avontuur.